ดร.กัลยาณ์ ศรีธัญญลักษณา–แดงติ๊บ (หัวหน้าโครงการวิจัย) และ ดร.ศุภรัตน์ แตงชัยภูมิ (นักวิจัยหลักของโครงการ) พร้อมด้วย ศ. ดร.ทิมโมที เฟลเกล (ที่ปรึกษาโครงการ)สังกัด ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ สวทช. ได้รับทุนวิจัยในโครงการวิจัยเรื่อง “การประยุกต์ใช้องค์ความรู้ของกลไกการอยู่ร่วมกันของกุ้งและไวรัสไปใช้ประโยชน์ในการควบคุมโรคระบาดที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสในกุ้ง” ภายใต้การสนับสนุนจากโครงการทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูง ประจำปี 2565 (วช. - สวทช.) ได้รับรางวัล “THE OUTSTANDING ONE HEALTH RESEARCHER IN AQUACULTURE AWARD” ร่วมกันจาก The Foundation for Conservation of Biodiversity (FUCOBI) สาธารณรัฐเอกวาดอร์ โดย ดร. ศุภรัตน์ แตงชัยภูมิ เป็นตัวแทนไปรับรางวัลในงานประชุมวิชาการ The 115th Annual Meeting of the National Shellfisheries Association (NSA) ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2566 ณ เมืองบัลติมอร์ ประเทศสหรัฐอเมริกา
จากงานวิจัยที่ได้บุกเบิกการศึกษาบทบาทและหน้าที่ของสารพันธุกรรมของไวรัสที่แทรกอยู่ในจีโนมของกุ้งหรือ Endogenous viral elements (EVEs) ที่เกี่ยวข้องกับกลไกการตอบสนองของกุ้งต่อการติดเชื้อไวรัส อันจะนำไปสู่กลไกการติดเชื้อแบบเชื้อคงอยู่ ผลจากงานวิจัยที่ได้จะนำไปสู่การนำไปใช้ประโยชน์ในการควบคุมโรคระบาดที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสในกุ้งที่เป็นปัญหาสำคัญในอุตสาหกรรมการเลี้ยงกุ้งทั่วโลก
ดร.ศุภรัตน์ ได้รับเชิญให้นำเสนอความก้าวหน้าของผลงานวิจัยหัวข้อดังกล่าวเป็นเวลา 30 นาที และมีการถาม-ตอบจากผู้สนใจเป็นจำนวนมาก
ทีมวิจัยได้ทุ่มเทศึกษาวิจัยเรื่องนี้มามากกว่า 1 ทศวรรษก่อนที่จะได้เสนอขอทุนวิจัยจากโครงการทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูงดังกล่าว เริ่มจากการค้นพบการติดเชื้อไวรัสแบบเชื้อคงอยู่ (persistent infection) ในกุ้งที่รอดตายภายหลังการติดเชื้อไวรัสเป็นระยะเวลาหนึ่ง ต่อมาพบว่าการติดเชื้อไวรัสแบบเชื้อคงอยู่นี้มีความสัมพันธ์กับการพบ EVEs ของไวรัสชนิดนั้น ๆ ในจีโนมของกุ้ง โดยตั้งสมมติฐานว่า EVEs เป็นโมเลกุลที่เกี่ยวข้องกับการจดจำไวรัสของกุ้ง และพบกลไกการทำงานของ EVEs ที่เป็นต้นแบบในการสังเคราะห์ viral copies DNA หรือ vcDNA ที่เป็นโมเลกุลที่สำคัญในการกระตุ้นกระบวนการควบคุมจำนวนไวรัส ทีมวิจัยจึงได้พัฒนาวิธีการแยก vcDNA ที่ผลิตขึ้นในกุ้ง เริ่มจาก vcDNA ของเชื้อ Infectious Hypodermal and Haematopoietic Necrosis Virus (IHHNV) ในกุ้งที่ติดเชื้อไวรัส IHHNV แบบเชื้อคงอยู่และไม่มีอาการของโรคได้เป็นผลสำเร็จ เมื่อนำมา vcDNA-IHHNV ที่เตรียมขึ้นฉีดกลับเข้าไปในกุ้งที่ติดเชื้อ สามารถลดจำนวนไวรัส IHHNV ได้อย่างมีนัยสำคัญ ทีมวิจัยอยู่ระหว่างการศึกษาวิจัยเพิ่มเติม เพื่อหาความเป็นไปได้ในการพัฒนาโมเลกุล vcDNAs ดังกล่าวเป็นวัคซีนต้านไวรัสสำหรับกุ้ง การค้นพบองค์ความรู้ข้างต้นเป็นประโยชน์อย่างมากในการพัฒนาสายพันธุ์กุ้งทะเลให้สามารถทนการติดเชื้อไวรัสที่มีความรุนแรง เช่น ไวรัสตัวแดงดวงขาว โดยอาศัยกลไกตามธรรมชาติ
ที่เกิดขึ้นเองในกุ้ง