เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2568 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้ลงพื้นที่และเข้าร่วมการประชุมเพื่อเผยแพร่ผลการดำเนินงานโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการ “การดำเนินมาตรการทางวิศวกรรมความปลอดภัยทางถนนสู่ต้นแบบถนนปลอดภัย” โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ได้มอบหมายให้ นางสาวสตตกมล เกียรติพานิช ผู้อำนวยการกองบริหารทุนวิจัยและนวัตกรรม 2 พร้อมด้วยคณะผู้ทรงคุณวุฒิของ วช. ได้แก่ ศาสตราจารย์ นายแพทย์สมเกียรติ วัฒนศิริชัยกุล รองศาสตราจารย์ ศรัณย์ วรรธนัจฉริยา รองศาสตราจารย์ เอกพร รักความสุข นายแพทย์ธนะพงศ์ จินวงษ์ นายแพทย์อนุชา เศรษฐเสถียร และนายธงชัย พงษ์วิชัย เข้าร่วมกิจกรรมดังกล่าว โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นพดล กรประเสริฐ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หัวหน้าโครงการ ลงพื้นที่ดำเนินงานในจังหวัดหนองคายและจังหวัดอุดรธานี

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการ “การดำเนินมาตรการทางวิศวกรรมความปลอดภัยทางถนนสู่ต้นแบบถนนปลอดภัย” มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการยกระดับความปลอดภัยบนท้องถนนของประเทศ โดย วช. ให้ความสำคัญกับงานวิจัยที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง โดยเฉพาะในประเด็นการลดอุบัติเหตุที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประชาชนและเศรษฐกิจอย่างมาก วช. มุ่งหวังให้การวิจัยเพื่อพัฒนามาตรการทางวิศวกรรมความปลอดภัยทางถนน ณ เขตสุขภาพที่ 8 ครั้งนี้จะเป็นต้นแบบที่สามารถขยายผลไปสู่พื้นที่อื่น ๆ และก่อให้เกิดการพัฒนานโยบายและแนวทางที่ยั่งยืนในการสร้างถนนที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน

นายราชันย์ ซุ้นหั้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี ได้กล่าวขอบคุณสำนักงานการวิจัยแห่งชาติที่ได้สนับสนุนโครงการวิจัยดังกล่าวในการดำเนินการในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี ซึ่งยังคงประสบปัญหาเรื่องความปลอดภัยทางถนนและยังไม่สามารถลดอัตราการเกิดอุบัติเหตุให้เป็นไปตามเป้าหมายของแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนนฉบับที่ 5 ซึ่งเมื่อโครงการวิจัยเข้ามาดำเนินการร่วมกับเครือข่ายหน่วยงานในพื้นที่ รวมถึงมีการดำเนินมาตรการและกลไกต่างๆ ร่วมกัน เช่น การรับฟังความคิดเห็น การวางแผน และลงมือปรับปรุงถนนในจุดเสี่ยงต่าง ๆ ส่งผลให้เกิดความเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นโดยเฉพาะเรื่องการเกิดอุบัติเหตุที่มีจำนวนอุบัติเหตุและการบาดเจ็บร้ายแรงลดลงอย่างเห็นได้ชัดเจน นับว่าเป็นการดำเนินการที่ทำให้ประชาชนในจังหวัดมีความปลอดภัยในการใช้ถนนมากขึ้น

ในส่วนของจังหวัดหนองคาย นายอุรุยศ เอียสกุล นายกเทศมนตรีเมืองหนองคาย ได้มอบหมายให้ นายสมบัติ บินตะคุ ปลัดเทศบาลเมืองหนองคาย เข้าร่วมประชุมและรับฟังข้อเสนอแนะจากภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับโครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการฯ เพื่อการเผยแพร่ผลการดำเนินงานด้านวิศวกรรมความปลอดภัยทางถนน ณ เทศบาลเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย โดยปลัดเทศบาลเมืองหนองคายได้กล่าวขอบคุณโครงการที่ให้ความรู้และร่วมดำเนินการปรับปรุงถนนในพื้นที่จริงทำให้ชุมชนมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญของข้อมูลจากงานวิจัยที่ช่วยสนับสนุนการจัดทำข้อเสนอเพื่อปรับปรุงถนนได้อย่างมีหลักฐานเชิงประจักษ์และเกิดความชัดเจน ส่งผลให้การประสานงานกับหน่วยงานในพื้นที่เป็นไปอย่างราบรื่น และเกิดความเข้าใจร่วมกันในการแก้ไขจุดเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ

โครงการวิจัยเชิงปฏิบัติการการดำเนินมาตรการทางวิศวกรรมความปลอดภัยทางถนนสู่ต้นแบบถนนปลอดภัย ซึ่งได้ดำเนินการร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นและภาคีเครือข่ายในกลุ่มจังหวัดเขตสุขภาพที่ 8 ได้แก่ จังหวัดหนองคาย อุดรธานี สกลนคร เลย บึงกาฬ หนองบัวลำภู และนครพนม โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อยกระดับความปลอดภัยทางถนน ผ่านแนวคิด “Safe System” ที่มุ่งเน้นการออกแบบระบบและลดความสูญเสียจากอุบัติเหตุให้ได้มากที่สุด รวมทั้งมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลการดำเนินโครงการในพื้นที่ต้นแบบ ทั้ง 16 แห่งและวิเคราะห์ปัญหาอุบัติเหตุบนถนน พร้อมเสนอแนวทางปรับปรุงจุดเสี่ยง นอกจากนี้ โครงการยังได้นำแนวคิด “กระดุม 4 เม็ด” มาใช้ในการขับเคลื่อน ประกอบด้วย 1) การวิเคราะห์ปัญหาจากข้อมูลอุบัติเหตุและพฤติกรรมเสี่ยง 2) การเสนอแนวทางการแก้ไขที่เหมาะสม 3) การดำเนินงานร่วมกับชุมชน และ 4) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือในระดับพื้นที่ โดยยึดหลักการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานรัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และประชาชนในชุมชน เพื่อให้การพัฒนาถนนปลอดภัยสามารถเกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืนและขยายผลไปยังพื้นที่อื่น ๆ ต่อไป

โครงการนี้จึงถือเป็นต้นแบบสำคัญของการวิจัยเชิงปฏิบัติการที่สามารถแก้ปัญหาในพื้นที่จริงได้อย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งยังเป็นบทพิสูจน์ถึงพลังของการทำงานแบบบูรณาการระหว่างวิชาการ ภาครัฐ และประชาชน เพื่อเป้าหมายร่วมคือ “ถนนปลอดภัยสำหรับทุกคน”