วันอังคารที่ 29 เมษายน 2568 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ “หลักสูตรการใช้งานระบบสืบค้นและถามตอบข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม โดยใช้โมเดลจำลองภาษาไทยขนาดใหญ่ (Thai LLM)” โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานเปิดการอบรม พร้อมด้วยคณะนักวิจัยจากศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) เป็นวิทยากร โดยได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานกลุ่มเป้าหมาย ประกอบด้วย กลุ่มนักวิจัย กลุ่มหน่วยงานรัฐ หน่วยบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรม (PMU) กลุ่มผู้ประกอบการภาคเอกชน และกลุ่มนิสิต นักศึกษา เข้าร่วมอบรมเชิงปฏัติการฯ มากกว่า 30 หน่วยงาน ณ ศูนย์สารสนเทศการวิจัยกลางด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ

.

นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า ปัจจุบันปัญญาประดิษฐ์ (AI) มีความสำคัญและถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายทุกมิติ รวมถึงหน่วยงานภาครัฐที่มุ่งนำ AI มาใช้ในการพัฒนาการให้บริการ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน วช. ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเครื่องมือเพื่อใช้ประโยชน์จากข้อมูลวิจัยและนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาประเทศ โดย วช. ร่วมกับ เทคเทค สวทช. พัฒนาระบบสืบค้นและถามตอบข้อมูลด้าน ววน. ด้วยโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Model) หรือ LLM เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการสืบค้นข้อมูลงานวิจัยและนวัตกรรมได้อย่างถูกต้องแม่นยำมากยิ่งขึ้น สามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากฐานข้อมูล ววน. ด้วยรูปแบบการสืบค้นที่อัจฉริยะ สนับสนุนให้เกิดการพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีการเข้าถึงข้อมูลที่รวดเร็วและแม่นยำ ซึ่งจะช่วยประหยัดเวลาและทรัพยากรในการค้นหาข้อมูล นอกจากนี้ยังช่วยพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย และสนับสนุนการตัดสินใจในงานวิจัยและการพัฒนานวัตกรรมอย่างมีประสิทธิภาพ

.

ดร.เทพชัย ทรัพย์นิธิ หัวหน้าโครงการวิจัยฯ กล่าวว่า ในช่วงที่ผ่านมา การพัฒนาโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Model) หรือ LLM ได้รับความสนใจและเป็นที่รู้จักมากขึ้นในประเทศไทย วช. และ เนคเทค เล็งเห็นถึงความสำคัญของการประยุกต์ใช้ข้อมูลซึ่งข้อมูลด้านวิจัยและนวัตกรรมนั้นจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศ จึงพัฒนา Large Language Model (Thai LLM) เฉพาะสำหรับด้านการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อตอบโจทย์การบริการและใช้ประโยชน์จากงานวิจัย พร้อมสร้างเครือข่ายหน่วยงานเชื่อมโยงและบูรณาการข้อมูลด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยพัฒนาระบบสืบค้นและถามตอบข้อมูล ด้าน ววน. ด้วยโมเดลจำลองภาษาไทยขนาดใหญ่ (Thai LLM) ที่มี 3 ความสามารถหลัก ได้แก่ Hybrid Search สำหรับการสืบค้นข้อมูลโครงการวิจัย Doc chat สำหรับสรุปความจากรายงานฉบับสมบูรณ์ และ chatbot สำหรับถามตอบงานวิจัย

.

นางมาริยาท ตั้งมิตรเจริญ ผู้อำนวยการกองระบบและบริหารข้อมูลเชิงยุทธศาสตร์ ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า วช. – เนคเทค จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการฯ ในครั้งนี้ เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจการใช้งานระบบสืบค้นและถามตอบข้อมูลด้าน ววน. ด้วยโมเดลจำลองภาษาไทยขนาดใหญ่ (Thai LLM) รวมถึงระดมความคิดเห็น โดยข้อเสนอแนะในการพัฒนาระบบสืบค้นและถามตอบข้อมูลด้าน ววน. ด้วยโมเดลจำลองภาษาไทยขนาดใหญ่ (Thai LLM) จากกลุ่มเป้าหมาย จะเป็นประโยชน์และนำไปสู่การพัฒนาที่สมบูรณ์ขึ้น โดยแผนต่อไป วช. และเนคเทค จะเร่งปรับปรุงระบบให้มีประสิทธิภาพและเปิดตัวระบบนำไปสู่การให้บริการข้อมูลต่อไป

การอบรมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ ได้รับความร่วมมือจากผู้เข้าร่วมการอบรมเชิงปฏิบัติการฯ จากหน่วยงานภาครัฐ มหาวิทยาลัยภายในกรุงเทพฯ และปริมณฑล บริษัทเอกชน อย่างดียิ่ง

.

โดยกิจกรรมภายใต้การอบรมเชิงปฏิบัติการฯ มีการนำเสนอและการใช้งานระบบโดยวิทยากรจาก เนคเทค สวทช. และร่วมทดสอบการใช้งานระบบ ระดมความเห็น พร้อมนำเสนอภาพรวมของประโยชน์ที่ได้รับบริการ จุดแข็ง จุดอ่อน และปัญหาพร้อมข้อเสนอแนะ ซึ่ง วช. ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบสู่การใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

.