วันพุธที่ 5 พฤศจิกายน 2568 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเป็นการส่วนพระองค์ ไปยังศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ทรงประกอบพิธีเปิดงานและทรงบรรยายพิเศษ ในการประชุมวิชาการนานาชาติด้านความหลากหลายทางชีวภาพ 2568 (International Conference on Biodiversity 2025 : IBD2025) ในหัวข้อ "ความหลากหลายทางชีวภาพกับมนุษยชาติในยุควิกฤตโลก" ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ซึ่งสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) และหน่วยงานเกี่ยวข้อง ด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ร่วมกันจัดขึ้น เพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ 70 พรรษา ด้วยทรงเป็น "เจ้าฟ้านักความหลากหลายทางชีวภาพ" และเป็นเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างประชาคมนักวิจัยของไทยและต่างประเทศ สู่ความร่วมมือระดับสากล โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นผู้แทนในการเฝ้ารับเสด็จและถวายรายงานในพื้นที่นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ ของ วช.
ในโอกาสนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงบรรยายพิเศษ ในหัวข้อ “ข้อสังเกตบางประการของข้าพเจ้า เกี่ยวกับความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทย” ในช่วงหนึ่งทรงเล่าถึงความทรงจำขณะทรงพระเยาว์ว่า ทรงสังเกตว่า ภายในวังสระปทุม มีความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งสัตว์ และพืช ที่พบบนบก และในน้ำ ล้วนมีความแตกต่างตามแต่ละฤดูกาล โดยทรงเล่าผ่านภาพถ่ายส่วนพระองค์ ที่ทรงบันทึกไว้ และทรงชอบอ่านหนังสือที่เกี่ยวข้องกับความหลากหลายทางชีวภาพหลายเล่ม อาทิ หนังสือของ ดร.บุญส่ง เลขะกุล ผู้บุกเบิกการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ป่าไม้ และสัตว์ป่า ของประเทศไทย
หลังจากการบรรยายพิเศษ ทรงเสด็จทอดพระเนตรนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ “มรรคาแห่งความสมดุล : วัฏจักรความหลากหลายทางชีวภาพกับการอนุรักษ์อย่างยั่งยืน เฉลิมพระเกียรติ 70 พรรษา สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี” และนิทรรศการความหลากหลายทางชีวภาพที่ถ่ายทอดเรื่องราวครอบคลุมมิติต่างๆ ทั้งการอนุรักษ์ การฟื้นฟู และการใช้ประโยชน์จากความหลากหลายทางชีวภาพ โดย ดร.ดำรง ศรีพระราม รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ถวายรายงานเกี่ยวกับผลงานวิจัยที่นำมาจัดแสดง ได้แก่
- การฟื้นฟูเต่าทะเลผ่านธนาคารเซลล์สัตว์ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชีวภาพที่เป็นเครื่องมือสำคัญในการรักษาความมั่นคงทางพันธุกรรมอย่างยั่งยืน
- ปลิงสกุลใหม่ จากหมู่เกาะแสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ซึ่งนับเป็นก้าวสำคัญของวงการอนุกรมวิธานวิทยาศาสตร์ทางทะเล
- ฐานข้อมูลพันธุกรรมไก่สู่การใช้ประโยชน์ เป็นการศึกษาและพัฒนาทั้งคุณภาพและสายพันธุ์ เพื่อเป็นแหล่งโปรตีนของชุมชนและโรงเรียนในถิ่นทุรกันดารตามแนวพระราชดำริ
- เห็ดไมคอร์ไรซากับความมั่นคงทางอาหาร ความสัมพันธ์แบบไมคอร์ไรซาในระบบนิเวศป่าที่ส่งผลต่อความหลากหลายทางชีวภาพกับความมั่นคงทางอาหาร
- โกงกางกับระบบนิเวศป่าชายเลน ที่มีการค้นพบ โกงกางเพตรา โกงกางชนิดใหม่ในระบบนิเวศป่าชายเลนไทย
- พันธุ์ไม้ในวังสระปทุม จากการพระราชทานให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เข้าไปศึกษาและบันทึกภาพแสดงให้เห็นว่าวังสระปทุมเป็นพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางพันธุกรรมพืชนอกถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติในเขตเมืองที่ทรงคุณค่า
ภายในงานประชุมวิชาการนานาชาติ IBD 2025 ยังมีการบรรยายจากวิทยากรทั้งในและต่างประเทศ การเสวนาทางวิชาการ การศึกษาดูงาน การนำเสนอผลงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพ 190 เรื่อง โดยนักวิจัย นักวิชาการ นิสิต นักศึกษาและนักเรียน จาก 14 ประเทศ ได้แก่ ไทย ฟิลิปปินส์ จีน ฮ่องกง อินเดีย อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น เลบานอน นิวซีแลนด์ ศรีลังกา ไต้หวัน เวียดนาม ซาอุดิอาระเบีย และสหรัฐอเมริกา การประชุมครั้งนี้ถือเป็นเวทีระดับนานาชาติในการแสดงพลังความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศที่ดำเนินการด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ทั้งยังเป็นการยกระดับประเด็นความหลากหลายทางชีวภาพให้เป็นวาระแห่งชาติ ส่งเสริมให้เกิดการวิจัยและพัฒนาทั้งบุคลากรและทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงการสนับสนุนโมเดลเศรษฐกิจ BCG ของประเทศ