สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม นำโดย นางสาวภาวณี คำชาลี ผู้อำนวยการกองส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วยคณะกรรมการ ได้แก่ นายประลอง ดำรงค์ไทย ดร.สุวรรณ ตั้งมิตรเจริญ และ นายชัยภัทร โนจิตร ลงพื้นที่ภาคกลาง เพื่อพิจารณาคัดเลือก “ชุมชนไม้มีค่า” ตามโครงการประกาศเกียรติคุณชุมชนไม้มีค่า ครั้งที่ 3 ประจำปี 2568 ณ จังหวัดนครสวรรค์ สระบุรี และฉะเชิงเทรา เมื่อวันที่ 4–5 พฤศจิกายน 2568 
โครงการดังกล่าวดำเนินการภายใต้การขับเคลื่อนโครงการขยายผลเพิ่มศักยภาพ “ชุมชนไม้มีค่า” ตามมติคณะรัฐมนตรี เพื่อสร้างแรงจูงใจกระตุ้นให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและปลูกไม้มีค่า การใช้ประโยชน์ไม้มีค่าอย่างยั่งยืน สร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และสังคม
การลงพื้นที่ภาคกลางในครั้งนี้ ได้เยี่ยมชมและพิจารณาการนำเสนอของ 3 ชุมชน ที่ผ่านเกณฑ์การคัดเลือกในรอบที่ 1 ได้แก่
ชุมชนบ้านมาบชุมแสงพัฒนา หมู่ที่ 3 ตำบลทับกฤชใต้ อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ นำโดย นายบุญธรรม ทับทิมศรี ดำเนินการปลูกไม้มีค่าแบบผสมผสานภายใต้แนวคิด “ปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง” เช่น ยางนา มะฮอกกานี และพะยูง พร้อมนำเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น ระบบโซลาร์เซลล์เพื่อจัดการน้ำ เตาเผาถ่านไร้ควัน 
และการผลิตน้ำส้มควันไม้มาใช้ในการเกษตร โดยมีพื้นที่ป่ารวมกับเครือข่ายกว่า 250 ไร่ ส่งผลให้ชุมชนสามารถลดคาร์บอนไดออกไซด์ได้กว่า 86 ตันต่อปี และจัดตั้ง “ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงและไม้มีค่า” เพื่อเผยแพร่ความรู้สู่ชุมชนรอบข้าง มีการอนุรักษ์ไม้ประจำถิ่น เช่น ต้นชุมแสง และมีการสร้างรายได้หมุนเวียนจากประโยชน์ทางตรงและทางอ้อม เช่น ไม้แปรรูป ไม้ขุดล้อม ถ่านไม้ น้ำส้มควันไม้ กล้าไม้ พืชผักสวนครัว และชันโรง
ชุมชนบ้านเขามัน หมู่ที่ 1 ตำบลทับกวาง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี นำโดย นายมานิต วิชาชัย มีการอนุรักษ์และขยายพันธุ์ไม้มีค่าท้องถิ่น เช่น สัก ตะเคียนทอง และประดู่ มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากทรัพยากรธรรมชาติ เช่น ผ้าพิมพ์ใบไม้ (Eco Print) และสมุนไพรแปรรูป เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรไม้ และเป็นแหล่งเรียนรู้การอนุรักษ์ไม้มีค่าของจังหวัด พื้นที่ปลูกไม้มีค่าส่วนใหญ่เป็นที่ดินสาธารณะ ซึ่งคือ แนวถนน 2 ฝั่ง และที่ดินส่วนตัวของเครือข่ายสมาชิกกลุ่ม รวมถึงมีการจัดตั้งกองทุนเพื่อเป็นแหล่งเงินหมุนเวียนในหมู่บ้านที่ได้รับการสนับสนุนจาก บมจ.ปูนซีเมนต์นครหลวง
ธนาคารต้นไม้ บ้านแปลงนกเป้า หมู่ที่ 3 ตำบลหนองไม้แก่น อำเภอแปลงยาว จังหวัดฉะเชิงเทรา นำโดย คุณวรพจน์ นากวิกรัย เป็นชุมชนที่มีความพร้อมทางด้านการประยุกต์และต่อยอดองค์ความรู้และเทคโนโลยี มีการเพิ่มพื้นที่สีเขียว ภายใต้เครือข่ายธนาคารต้นไม้ที่มีถึง 9 แห่ง รวมพื้นที่มากกว่า 1,000 ไร่ ต้นไม้มากกว่า 12,000 ต้น และมีการทำโครงการ LESS และ T-VER ร่วมกับ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และ องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) สามารถกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ได้กว่า 918 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ภายในพื้นที่มีการปลูกข้าวไรส์เบอร์รี่อินทรีย์ ยางนา ยางพารา พยูง และไม้มีมีค่าอื่นๆ ซึ่งสามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนทั้งทางตรงและทางอ้อม รวมถึงมีผลิตภัณฑ์จากไม้มีค่า เช่น น้ำมันสกัดจากต้นยางนา ถ่านไม้จากกิ่งก้านของไม้มีค่า ดินปุ๋ยที่ทำจากใบไม้มีค่า น้ำส้มควันไม้ฯ
การลงพื้นที่ครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพิจารณาคัดเลือกชุมชนที่เห็นควรได้รับประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ภายใต้ โครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 3 ประจำปี 2568 เพื่อเชิดชูเกียรติชุมชนที่มีผลงานโดดเด่นในการปลูก บำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากไม้มีค่า ตลอดจนเป็นต้นแบบให้กับชุมชนอื่น ๆ ทั่วประเทศในการร่วมกันอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ และสร้างพื้นที่สีเขียวให้เพิ่มขึ้นอย่างยั่งยืน