วันที่ 29 พฤศจิกายน 2568 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดกิจกรรม พิธีมอบโล่รางวัลเลิศรัฐ และการเสวนา “พลังชุมชนธนาคารปูม้าสู่รางวัลเลิศรัฐ ‘ดีเด่น’” ภายใต้งาน NRCT Forum 2025 เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนา วช. ครบรอบ 66 ปี โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานในพิธีกล่าวแสดงความยินดี พร้อมด้วยนางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวต้อนรับ คณะนักวิจัยและผู้นำชุมชน เข้าร่วมในพิธี ณ ห้องประชุมจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ อาคาร วช.1 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า รางวัลเลิศรัฐ รางวัลการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ประจำปี 2568 ประเภทสัมฤทธิผลประชาชนมีส่วนร่วม ระดับ “ดีเด่น” จากสำนักงาน ก.พ.ร. ถือเป็นความภาคภูมิใจของ วช. หน่วยงานความร่วมมือ นักวิจัย ผู้นำชุมชน และเครือข่ายธนาคารปูม้ากว่า 500 แห่ง ที่ได้ร่วมกันขับเคลื่อนการขยายผลธนาคารปูม้าไปสู่ความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม และยังเป็นแรงบันดาลใจในการมุ่งมั่นพัฒนาและขยายผลงานวิจัยให้ตอบโจทย์ความต้องการประชาชนและประเทศชาติอย่างต่อเนื่องในอนาคต พร้อมทั้งขอแสดงความยินดีและขอบคุณทุกภาคส่วนที่มีส่วนร่วมอันทรงคุณค่าจนทำให้ผลงานครั้งนี้เป็นที่ภาคภูมิใจ โดย วช. คาดหวังว่าจะสามารถพัฒนาต่อยอดการดำเนินงานเพื่อประโยชน์สุขของส่วนรวมต่อไป
จากนั้น นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า ผลงาน "การขยายผลธนาคาร ปูม้า: คืนปูม้าสู่ทะเลไทย" แสดงถึงความร่วมแรงร่วมใจกัน เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรประมง ระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และชุมชนท้องถิ่น โดยผลงานดังกล่าวได้รับรางวัลเลิศรัฐ สาขาการบริหารราชการแบบ มีส่วนร่วม ประเภทสัมฤทธิผลประชาชน มีส่วนร่วม ระดับดีเด่น เป็นสิ่งที่แสดงถึงความสำเร็จของการนำองค์ความรู้และเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวประมงอย่างยั่งยืน
พิธีมอบโล่รางวัลเลิศรัฐด้านการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ได้มอบให้แก่นักวิจัยจากหน่วยงานต่าง ๆ ที่มีส่วนร่วมในการดำเนินงานภายใต้โครงการขยายผลธนาคารปูม้าเพื่อ “คืนปูม้าสู่ทะเลไทย” ดังนี้
1. ผศ.ดร.อมรศักดิ์ สวัสดี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ 
2. ผศ.ดร.สนธยา กูลกัลยา มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
3. ผศ.ดร.วิกิจ ผินรับ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง
4. ผศ.ยุทธนา สว่างอารมณ์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ชุมพร
5. นางสาวจันทร์สว่าง งามผ่องใส จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
6. ผศ.ดร.ภวพล คงชุม มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี
7. ผศ.ดร.จริยาวดี สุริยพันธุ์ มหาวิทยาลัยบูรพา
8. ผศ.ดร.ศิรุษา กฤษณะพันธุ์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี
9. ผศ.ดร.ทัศนภา ว่องสนั่นศิลป์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง
10. ดร.ภัทริดา เริงจิตร มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต
11. ดร.ภูษิตา ไชยสมบัติ สมาคมพลังงานทดแทนเพื่อความยั่งยืน
12. รศ.ดร.แก้วคำ ไกรสรพงษ์ มูลนิธิความร่วมมือทางเศรษฐกิจไทย-แคนาดา
13. นายเจริญ โต๊ะอิแต ศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าและประมงชายฝั่งบ้านในถุ้ง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ถัดมา เป็นการจัดเสวนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ “พลังชุมชนธนาคารปูม้าสู่รางวัลเลิศรัฐ ‘ดีเด่น’” โดยนักวิจัยและผู้นำชุมชน ดังนี้ นายวิรชัช เจะเหล็ม  (บังหมาน) นายกสมาคมประมงพื้นบ้านหัวไทร ธนาคารปูม้าบ้านหนองหงส์ จังหวัดนครศรีธรรมราช, นายปรีชา ชายทุย (บังชา) ประธานศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าบ้านมดตะนอย 2 จังหวัดตรัง, นายมรสุม นุชโสภณ รองประธานวิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวบ้านน้ำเชี่ยว อำเภอแหลมงอบ จังหวัดตราด,นายเจริญ โต๊ะอิแต (บังมุ) ประธานศูนย์เรียนรู้ธนาคารปูม้าและประมงชายฝั่งบ้านในถุ้ง จังหวัดนครศรีธรรมราช ดำเนินรายการโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรศักดิ์ สวัสดี ผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
การเสวนาครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของชุมชนในการบริหารจัดการทรัพยากรทะเลอย่างมีส่วนร่วม ภายใต้การสนับสนุนองค์ความรู้จากงานวิจัยของ วช. ซึ่งช่วยเสริมสร้างความยั่งยืนให้กับระบบนิเวศชายฝั่ง พัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนประมงพื้นบ้าน และนำไปสู่การได้รับรางวัลเลิศรัฐในปี 2568 ทั้งนี้ วช. จะยังคงเดินหน้าสนับสนุนการสร้างเครือข่ายธนาคารปูม้าในพื้นที่ต่าง ๆ รวมถึงการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพื่อขยายผลการอนุรักษ์ทรัพยากรทะเลให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศต่อไป