วันจันทร์ที่ 12 มกราคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยศูนย์วิจัยแผ่นดินไหวแห่งชาติ (EARTH: Earthquake Research Center of Thailand) ร่วมกับคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดเวทีเสวนาวิชาการเรื่อง “แบบจำลองภัยพิบัติแผ่นดินไหวและการประยุกต์ใช้ เพื่อสนับสนุนมาตรการของหน่วยงาน” ณ ห้องประชุมบัวตอง ชั้น 1 สำนักบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานกล่าวเปิดการเสวนา พร้อมด้วยคณะผู้ตรวจสอบทางวิชาการฯ ได้แก่ นายวรวุฒิ ตันติวนิช และนายสุวิทย์ โคสุวรรณ โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรีดา พิชยาพันธ์ หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ให้การต้อนรับ รวมทั้งได้รับเกียรติจากผู้เชี่ยวชาญแผ่นดินไหวและเครือข่ายความร่วมมือวิจัยจากประเทศญี่ปุ่น เข้าร่วมการบรรยายพิเศษเพื่อถ่ายทอดประสบการณ์และองค์ความรู้แผ่นดินไหว
นางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวถึง บทบาทสำคัญของ วช. ในการผลักดันเครือข่ายนักวิจัยและเสริมศักยภาพด้านภัยพิบัติทางธรรมชาติ (แผ่นดินไหวและสึนามิ) ภายใต้แผนงานการพัฒนาศูนย์กลางกำลังคนระดับสูง (Hub of Talent) จนนำไปสู่การจัดตั้ง “ศูนย์วิจัยแผ่นดินไหวแห่งชาติ (EARTH: Earthquake Research Center of Thailand)” ซึ่งเป็นศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหวของประเทศไทย โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.เป็นหนึ่ง วานิชชัย เป็นผู้อำนวยการศูนย์ฯ ทั้งนี้ วช. มุ่งส่งเสริมการบูรณการองค์ความรู้ด้านวิศวกรรมแผ่นดินไหว เพื่อสนับสนุนข้อมูลทางวิชาการ การสร้างความตระหนัก และการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่
ภายในงาน ผู้เชี่ยวชาญจากประเทศญี่ปุ่นได้นำเสนอองค์ความรู้ที่ทันสมัย อาทิ
- ศาสตราจารย์มาซาชิ มัตสึโอกะ จาก Science Tokyo บรรยายเรื่อง “Remote sensing on earthquake damage and infrastructure monitoring” นำเสนอการใช้เทคโนโลยี Remote Sensing เพื่อประเมินความเสียหายจากแผ่นดินไหวและการติดตามโครงสร้างพื้นฐาน
- ศาสตราจารย์โยชิฮาสะ มารุยามะ จาก Chiba University บรรยายเรื่อง “Earthquake Early Warning System: Lesson Learned form Japan to Thailand” ถอดบทเรียนระบบเตือนภัยแผ่นดินไหวล่วงหน้าของญี่ปุ่น และแนวทางการประยุกต์ใช้ในบริบทของประเทศไทย
- ศาสตราจารย์โชจิ กาคุ จาก Tsukuba University บรรยายเรื่อง “Earthquake observation system for road infrastructure systems and monitoring their vibration characteristics” อธิบายระบบตรวจจับแผ่นดินไหวในโครงสร้างพื้นฐานทางถนน และแนวทางลดความเสียหายจากแรงสั่นสะเทือน
ด้านประเทศไทย
- ศาสตราจารย์ ดร.เป็นหนึ่ง วานิชชัย ผู้อำนวยการศูนย์ EARTH นำเสนอภาพรวมความเสี่ยงภัยแผ่นดินไหวของจังหวัดเชียงใหม่และประเทศไทย พร้อมย้ำถึงความสำคัญของกฎหมายด้านการก่อสร้างที่มีความเข้มงวดและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น
- ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พุทธรักษ์ จรัสพันธุ์กุล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นำเสนอการประยุกต์ใช้ “แบบจำลองภัยพิบัติแผ่นดินไหว (Catastrophe Model : CAT Model)” ซึ่งใช้ข้อมูลเพื่อประเมินความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากภัยแผ่นดินไหว โดยสามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ https://thailandquake.com
- ศาสตราจารย์ ดร.นคร ภู่วโรดม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อธิบายความสำคัญของ “ระบบตรวจสอบสุขภาพของอาคาร (Structural Health Monitoring: SHM)” ซึ่งเป็นอุปกรณ์ต้นทุนต่ำที่ช่วย ประกอบการตัดสินใจอพยพในภาวะแผ่นดินไหว สำหรับผู้ใช้อาคาร โดยจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 ที่ผ่านมา พบว่าระบบ SHM ช่วยลดความตื่นตระหนกของผู้ใช้อาคารได้อย่างมีนัยสำคัญ
วช. มุ่งหวังว่าเวทีเสวนาวิชาการครั้งนี้จะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์จริงในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ ช่วยเสริมสร้างความพร้อมในการรับมือภัยพิบัติแผ่นดินไหว ลดความเสี่ยงด้านเศรษฐกิจและสังคม และเพิ่มความปลอดภัยแก่ประชาชนอย่างยั่งยืน