วันที่ 13 มกราคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านมลพิษอากาศและภูมิอากาศ (HTAPC) ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.) สภาลมหายใจกรุงเทพ และสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ จัดประชุมหารือแนวทางการนำงานวิจัยและเทคโนโลยีภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจาก วช. มาใช้เพื่อลดการเผาอ้อยและแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศจากฝุ่นละออง PM2.5
นายสิทธิรงณ์ เร่งเงียบ รองเลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย เปิดเผยว่า สอน. มีความพยายามผลักดันการบริหารจัดการใบอ้อยเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงให้แก่โรงไฟฟ้าและโรงงานอุตสาหกรรม พร้อมให้ข้อมูลว่าการเผาอ้อยก่อนตัดลดลงอย่างชัดเจน แต่อย่างไรก็ตาม ยังคงมีความกังวลเรื่องการเผาหลังตัด ซึ่งจำเป็นต้องหาแรงจูงใจและมาตรการเชิงนโยบายเพิ่มเติมเพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรไม่เผาหลังจากการตัดอ้อย
สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) โดย ดร.สุพัฒน์ หวังวงศ์วัฒนา ผู้อำนวยการ HTAPC ได้นำเสนอที่มาและความสำคัญของ “ระบบตามรอยเผา” https://tamroypao.hii.or.th  ซึ่งเป็นผลงานวิจัยภายใต้การสนับสนุนของ วช. โดยมี ผศ.พ.ท.ดร.สรวิศ สุภเวชย์ หัวหน้าโครงการ แนะนำการใช้งานระบบเพื่อประยุกต์ใช้ในการติดตามพื้นที่เผาไหม้ของอ้อย พร้อมรับฟังข้อเสนอแนะจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อปรับปรุงระบบให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในขณะเดียวกัน ดร.เจน ชาญณรงค์ รองประธานสภาลมหายใจ ได้นำเสนอความเชื่อมโยงของพื้นที่เผาไหม้ในภาคเกษตร พื้นที่ป่า จุดความร้อน Burn Scar และผลกระทบต่อปัญหาฝุ่น PM2.5 โดยชี้ให้เห็นถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาการเผาอ้อยอย่างเป็นระบบ ขณะที่หน่วยงาน สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ หรือ BDI ได้นำเสนอแนวคิดการพัฒนา Burn Scar API เพื่อให้หน่วยงานต่าง ๆ สามารถเข้าถึงและนำข้อมูลไปใช้ได้สะดวกยิ่งขึ้น ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการพัฒนา
มติในที่ประชุมเห็นว่า การใช้ข้อมูลจากระบบตามรอยเผาจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามพื้นที่เผาอ้อย ลดภาระการลงพื้นที่ของเจ้าหน้าที่ และลดงบประมาณในการปฏิบัติงาน โดย สอน. มีความประสงค์ที่จะบูรณาการข้อมูลที่มีอยู่ เช่น ข้อมูลโรงงาน ข้อมูลพื้นที่ปลูกอ้อย และกลไกต่าง ๆ เข้ากับระบบตามรอยเผา เพื่อใช้ในการเฝ้าระวังและแก้ไขปัญหาการเผาอ้อยอย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนี้ ยังมีมติให้จัดทำพื้นที่ทดลอง (Sandbox) เพื่อทดสอบการใช้งานระบบตามรอยเผาในพื้นที่ปลูกอ้อยในจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง โดยมอบหมายให้ ผศ.พ.ท.ดร.สรวิศ สุภเวชย์ จัดทำข้อเสนอโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนทุนวิจัยต่อไป