วันที่ 23 มีนาคม 2569 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับธนาคารโลก จัดการประชุมปฐมนิเทศแผนงานขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีในพื้นที่ทะเลสาบสงขลา เพื่อการสร้างการรับรู้และความเข้าใจร่วมกันถึงเป้าหมายของการดำเนินงานแผนงานการใช้ประโยชน์งานวิจัยควบคุมกับการปฏิบัติการเพื่อการอนุรักษ์โลมาอิรวดีภายใต้การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของจังหวัดรอบทะเลสาบสงขลา ตลอดจนเป็นเวทีบูรณาการความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคประชาชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมด้วย ผู้บริหารจากภาคีวิจัย ภาคเอกชน ภาครัฐ ภาคประชาชน และสื่อมวลชน ณ ห้องประชุม King B ชั้น 1 โรงแรมลากูน่า แกรนด์ โฮเทล แอนด์ สปา จังหวัดสงขลา พร้อมนี้ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร.เผดิมศักดิ์ จารยะพันธุ์ ประธานคณะอนุกรรมการติดตามแผนงาน P24 แก้ไขปัญหาและตอบสนองภาวะวิกฤติเร่งด่วนของประเทศ ประเด็น การขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา และคณะอนุกรรมการฯ เป็นผู้แทนเข้าร่วมพิธีเปิดและการประชุมฯ รวมทั้งการแถลงข่าวในงานดังกล่าว 
ศาสตราจารย์ ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า วันนี้เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของความร่วมมือระหว่างภาครัฐ นักวิจัย ชุมชน และภาคีที่เกี่ยวข้อง เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ทะเลสาบสงขลา ซึ่งเป็นถิ่นอาศัยของโลมาอิรวดี หนึ่งในสัตว์ทะเลหายาก ทั้งยังมีจำนวนลดลงอย่างต่อเนื่อง จึงมีการกำหนดแผนอนุรักษ์ระยะยาว 10 ปี โดยใช้กลไกของงานวิจัยและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน รวมทั้งการสนับสนุนจากกองทุน PROBLUE ของธนาคารโลก เพื่อเสริมศักยภาพการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศควบคู่กับการพัฒนาชุมชนอย่างสมดุลความร่วมมือดังกล่าวจะนำไปสู่การจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน และเป็นต้นแบบการบริหารจัดการระบบนิเวศของประเทศในอนาคต
นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า การอนุรักษ์โลมาอิรวดีในพื้นที่ทะเลสาบสงขลานับเป็นประเด็นสำคัญด้านทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศของประเทศ เนื่องจากประชากรโลมาอิรวดีมีแนวโน้มลดลงและเผชิญกับภัยคุกคามทั้งจากการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ และกิจกรรมของมนุษย์ วช. ในนามของหน่วยบริหารจัดการทุนวิจัยและนวัตกรรมที่ได้รับโอกาสให้ดำเนินงานภายใต้แผนงานสำคัญของประเทศอย่างต่อเนื่อง มีความเชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่างานวิจัยที่เกิดขึ้นภายใต้แผนงานนี้ จะนำไปสู่การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม ชุมชน รวมไปถึงการกำหนดมาตรการอนุรักษ์ที่เหมาะสมทั้งในระยะสั้นและระยะยาว โดยใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ วิจัย และข้อมูลเชิงประจักษ์เป็นกลไกหลัก ร่วมกับการบูรณาการความร่วมมือในทุกภาคส่วน เพื่อให้การจัดการทรัพยากรทะเลสาบสงขลาเกิดความสมดุลและยั่งยืน
ศาสตราจารย์ ดร.เผดิมศักดิ์ จารยะพันธุ์ ประธานคณะอนุกรรมการติดตามแผนงาน P24 แก้ไขปัญหาและตอบสนองภาวะวิกฤติเร่งด่วนของประเทศ ประเด็น การขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า แผนงาน P24 ภายใต้แผนด้าน ววน. พ.ศ. 2566–2570 มีเป้าหมายสำคัญในการแก้ไขปัญหาและตอบสนองต่อภาวะวิกฤติเร่งด่วนของประเทศ โดยประเด็นการอนุรักษ์โลมาอิรวดีในทะเลสาบสงขลาเป็นหนึ่งในหัวข้อสำคัญที่ขับเคลื่อนผ่านกลไกการบริหารจัดการทุนวิจัยของ วช. ซึ่งมุ่งเน้นการวิจัยแบบบูรณาการใน 4 ด้านหลัก ได้แก่ ด้านระบบนิเวศและคุณภาพสิ่งแวดล้อม ด้านเศรษฐกิจและสังคมของชุมชน ด้านการฟื้นฟูทรัพยากรและการจัดการประมงอย่างยั่งยืน และด้านการติดตามสถานะและการกระจายตัวของโลมาอิรวดี นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของชุมชนประมง การพัฒนาอาชีพทางเลือก และการกำหนดแนวทางเชิงนโยบาย เพื่อให้การอนุรักษ์สามารถดำเนินไปควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่นได้อย่างสมดุล และบริหารจัดการทรัพยากรทะเลสาบสงขลาได้อย่างยั่งยืนในระดับประเทศ
นางสาววราภรณ์ หิรัญวัฒน์ศิริ ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมอาวุโส ภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก ธนาคารโลก กล่าวว่า กองทุน PROBLUE เป็นกองทุนจากประเทศที่พัฒนาแล้ว เพื่อส่งเสริมการพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง รวมถึงเศรษฐกิจแบบบูรณาการอย่างยั่งยืนภายใต้ระบบนิเวศทางทะเลที่สมบูรณ์ ซึ่งกองทุนเล็งเห็นความสำคัญของปัญหาโลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา จึงเกิดความร่วมมือในการเสริมสร้างศักยภาพของการดำเนินงานตามแผนอนุรักษ์โลมา และร่วมสนับสนุนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการแผนขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา ครอบคลุมในหลากหลายมิติ อาทิ การพัฒนาองค์ความรู้เกี่ยวกับโลมาอิรวดี การนำเทคโนโลยีมาสนับสนุนกระบวนการอนุรักษ์ฯ การจัดการพื้นที่คุ้มครองโลมาฯ รวมถึงการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน/สังคมด้วยการปรับปรุงการเข้าถึงแหล่งทำมาหากินและอาชีพทางเลือก
ภายในงานยังมีการเสวนา “พลังความร่วมมือใน 5 ปีข้างหน้า เพื่อการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน” โดย นางสุมนา ขจรวัฒนากุล ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง  นายภูษิต จันทร์เพชร ประมงจังหวัดพัทลุง กรมประมง นายกิติพงศ์ สงนุ้ย หัวหน้าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลหลวง กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช  และดำเนินรายการเสวนาโดย รศ. ดร.นิรมล สุธรรมกิจ ผู้อำนวยการหน่วยยุทธศาสตร์ ววน. การยกระดับสังคมและสิ่งแวดล้อม สกสว.
นอกจากนี้  ยังมีกิจกรรมลงพื้นที่ศึกษาดูงาน (Field trip) ณ ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนล่าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา ศึกษา/ทำความเข้าใจในระบบนิเวศของทะเลสาบสงขลา โดย ผู้แทนกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และแผนการดำเนินงานก่อสร้างสะพานข้ามทะเลสาบสงขลา โดย ผู้แทนกรมทางหลวงชนบท และเรียนรู้รูปแบบการจัดการทรัพยากรโดยชุมชนและการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน ณ กลุ่มอนุรักษ์ชายฝั่งและฟาร์มทะเล บ้านใหม่ อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา  
ทั้งนี้ วช. ยังคงมุ่งสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาสำคัญของประเทศ พร้อมผลักดันการใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้และผลงานวิจัยสู่การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน