วช. นำคณะกรรมการฯ ลงพื้นที่ โครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2569

เมื่อวันที่ 26 เมษายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ลงพื้นที่จังหวัดเพชรบุรี และจังหวัดราชบุรี เพื่อพิจารณาการดำเนินงานของชุมชนและสถานที่จริง 

ของชุมชนที่เห็นควรได้รับประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2569 ซึ่งเป็นชุมชนที่ผ่านการคัดเลือกจากข้อเสนอที่เสนอเข้ามาในรอบแรก

ในการนี้ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวภาวณี คำชาลี ผู้อํานวยการกองส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วยคณะกรรมการฯ. และเจ้าหน้าที่ วช. 

ลงพื้นที่ ณ บ้านหนองพลับ-ไร่สะท้อน จังหวัดเพชรบุรี และบ้านสวนศิลป์ จังหวัดราชบุรี

บ้านหนองพลับ-ไร่สะท้อน จังหวัดเพชรบุรี มีการจัดการพื้นที่สีเขียวรวมไม่น้อยกว่า 100 ไร่ ประกอบด้วย สวนตาล สวนไม้สัก และพื้นที่ปลูกไม้เศรษฐกิจอื่นๆ ภายใต้การดำเนินงานของ “ธนาคารต้นไม้ไร่สะท้อน” ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มพื้นที่สีเขียวและกักเก็บคาร์บอน ควบคู่กับการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยชุมชนมีรายได้หลักจากการแปรรูปก้านตาลเป็นผลิตภัณฑ์ เช่น เฟอร์นิเจอร์และของตกแต่ง นอกจากนี้ยังมีรายได้จากกิจกรรม “อาบป่า” ที่เริ่มเมื่อปี 2568 และรายได้เสริมจากการใช้ประโยชน์ทรัพยากร เช่น การผลิตถ่านไบโอชาร์เพื่อปรับปรุงดิน และน้ำผึ้งจากผึ้งหลวง แม้มูลค่ายังไม่สูงมาก แต่ช่วยเสริมความมั่นคงทางรายได้ให้กับชุมชน ปัจจุบันเข้าร่วมโครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก และอยู่ระหว่างการขึ้นทะเบียน T-Ver

บ้านสวนศิลป์ จังหวัดราชบุรี จากศิลปินสู่เกษตรกร โดยริเริ่มการเปลี่ยนไร่มันสำปะหลัง บนเนื้อที่ 8 ไร่ ให้กลายเป็นป่าผสมผสาน มีการคิดค้นสูตรปุ๋ยหมักจากใบไม้และขี้วัว และพัฒนาย่อยอดเป็นปุ๋ยไส้เดือน มีผลิตภัณฑ์วางขายร่วมกับเครือข่าย เช่น ปุ๋ยอินทรีย์ ดินปลูก และปุ๋ยไส้เดือน โดยอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศด้วยการปลูกป่าแบบธรรมชาติ “ปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง” มีความหลากหลายของไม้ยืนต้น ไม้ผล พืชผัก 

และสมุนไพรจำนวนมาก พร้อมทั้งอนุรักษ์พันธุ์พืชท้องถิ่นและดำเนินกิจกรรมปลูกป่าอย่างต่อเนื่องมากกว่า 10 ปี 

ทั้งนี้ วช. ดำเนินโครงการดังกล่าว เพื่อส่งเสริมและสร้างแรงจูงใจให้แก่ชุมชนที่มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม รวมถึงการปลูกต้นไม้/ ไม้มีค่า เกิดการบริหารจัดการการใช้ประโยชน์ไม้มีค่า โดยการพัฒนาประยุกต์ใช้งานวิจัยและนวัตกรรม ให้เป็นต้นแบบชุมชนไม้มีค่าได้อย่างยั่งยืน