เริ่มแล้ว! The 14th Global Research Council(GRC) Annual Meeting 2026 วช.นำนโยบาย อว.ร่วมผลักดันแนวคิด Inclusive Open Science ในการประชุม Side Event เสริมพลังนักวิจัยรุ่นใหม่สู่ระบบนิเวศการวิจัยที่ยั่งยืน

เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมจัดการประชุมคู่ขนาน Side Event ในหัวข้อ “Inclusive Open Science in Practice: Funders, Knowledge Cultures, and Early and Mid-Career Researchers Empowerment for a Sustainable Research Ecosystem” ภายใต้การประชุม The 14th Global Research Council (GRC) Annual Meeting 2026 ณ ห้องประชุมสุริยา โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพฯ โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานให้ทุนวิจัย นักวิจัย และผู้กำหนดนโยบายจากนานาประเทศเข้าร่วมกว่า 100 คน 

การประชุม Side Event ครั้งนี้ จัดขึ้นโดยความร่วมมือระหว่าง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.), King Abdulaziz City for Science and Technology (KACST) ราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย, National Research Foundation (NRF) แอฟริกาใต้, International Development Research Centre (IDRC) แคนาดา, UNESCO Open Science Focal Points และ Global Young Academy (GYA) เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและแนวปฏิบัติในการส่งเสริมวิทยาศาสตร์แบบเปิด (Open Science) ที่ครอบคลุม เป็นธรรม และนำไปใช้ได้จริง

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวเปิดการประชุมในช่วง Session 3 ภายใต้หัวข้อ “Implications of Open Science for Early Career Researchers” โดยเน้นย้ำว่า Open Science ไม่ได้เป็นเพียงแนวทางในการเปิดเผยผลงานวิจัยและข้อมูล แต่เป็นการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมการวิจัยให้มีความโปร่งใส เข้าถึงได้ และเชื่อมโยงกับความต้องการของสังคม

ในการนี้ การประชุมในครั้งนี้ยังได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร. ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวปาฐกถาพิเศษผ่านวิดีโอ ในหัวข้อ “Empowering Early- and Mid-Career Researchers in the Open Science Era” โดยกล่าวถึงบทบาทสำคัญของนักวิจัยรุ่นใหม่และรุ่นกลางในการขับเคลื่อนระบบวิจัยไทยและระบบวิจัยโลกให้เปิดกว้างและสร้างผลกระทบต่อสังคมมากยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ ศาสตราจารย์กิตติคุณ นพ. สุทธิพร จิตต์มิตรภาพ ประธานกรรมการพิจารณางบประมาณด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ได้บรรยายพิเศษในหัวข้อ “Impact of Open Science on ECRs and MCRs” โดยสะท้อนให้เห็นถึงโอกาสและความท้าทายที่นักวิจัยต้องเผชิญในยุคของ Open Science

ช่วงการอภิปราย (Panel Discussion) ดำเนินรายการโดย Assoc. Prof. Dr. Sam Chan Siok Yee, Co-Chair of Global Young Academy โดยมีผู้ร่วมอภิปราย ได้แก่ นางสาวสุกัญญา อามีน ผู้เชี่ยวชาญด้านบริหารทุนวิจัยและนวัตกรรม วช., Dr. Stephanie Jurburg, Co-Lead of the Open Science Working Group, GYA และ, Prof. Francesco Maureli, Executive Committeee, GYA 

ผู้ร่วมอภิปรายทั้ง 3 ท่าน ได้แลกเปลี่ยนมุมมองในประเด็นสำคัญ อาทิ ผลกระทบของ Open Science ต่อเกณฑ์ประเมินความสำเร็จแบบดั้งเดิม ผลกระทบด้านเทคโนโลยี ทักษะและแนวคิดที่นักวิจัยรุ่นใหม่ควรพัฒนา เพื่อก้าวเข้าสู่ระบบนิเวศของ Open Science

การประชุมครั้งนี้สะท้อนถึงบทบาทสำคัญของหน่วยงานให้ทุนวิจัยในการสร้างระบบสนับสนุนที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของนักวิจัยรุ่นใหม่ และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการร่วมสร้างองค์ความรู้เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

วช. มุ่งมั่นการนำแนวคิด Open Science อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสร้างระบบวิจัยและนวัตกรรมที่เปิดกว้าง เท่าเทียม และสามารถตอบโจทย์ความท้าทายของโลก ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน