วช. ร่วมเวทีเสวนา “ประเด็นร้อนของภูมิภาค” ในการประชุม GRC 2026 แลกเปลี่ยนมุมมองประเด็นท้าทายด้านวิจัยของภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก

วันที่ 21 พฤษภาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เข้าร่วมการเสวนาในหัวข้อ “ประเด็นร้อนของภูมิภาค (Regional Hot Topics)” ภายใต้การประชุม The 14th Global Research Council (GRC) Annual Meeting 2026 ณ โรงแรมดุสิตธานี โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้นางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นผู้แทน วช. เข้าร่วมเสวนาในฐานะผู้แทนภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก

การเสวนาในหัวข้อดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับประเด็นสำคัญและแนวโน้มใหม่ด้านการวิจัยและนวัตกรรมของแต่ละภูมิภาค รวมถึงสะท้อนความท้าทายร่วมกันและโอกาสในการสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อสนับสนุนบทบาทของประชาคมวิจัยโลกในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลงและความท้าทายในอนาคต โดยมีผู้ร่วมเสวนาจากหน่วยงานสนับสนุนทุนวิจัยจากภูมิภาคต่าง ๆ ดังนี้ 

1. ภูมิภาคอเมริกา: Mr. Kori St-Cyr, Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) ได้กล่าวถึงความสำคัญของการสร้างความร่วมมือด้านวิจัยที่คล่องตัวมากขึ้น การใช้ทรัพยากรร่วมกัน การส่งเสริม Open Science และการเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้ AI ในการบริหารจัดการทุนวิจัยและระบบวิจัย รวมถึงการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานด้าน Open Access และ Open Data อย่างยั่งยืน

2. ภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก: นางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ได้กล่าวถึงการเติบโตอย่างรวดเร็วของ AI เปลี่ยนแปลงทั้งระบบวิจัย อุตสาหกรรม การให้บริการภาครัฐ และวิถีชีวิตของประชาชนอย่างรวดเร็ว จำเป็นต้องมีแนวทางกำกับดูแล AI อย่างมีความรับผิดชอบและยึดหลักมนุษย์เป็นศูนย์กลาง

3. ภูมิภาคยุโรป: Prof. Krzysztof Jóźwiak Director at National Science Centre (NCN), Poland ได้กล่าวถึงความท้าทายของสังคมต่อกระแสต่อต้านวิทยาศาสตร์และข้อมูลเทียม ซึ่งส่งผลต่อความเชื่อมั่นของสาธารณชนต่อวิทยาศาสตร์ และเป็นประเด็นที่ชุมชนวิทยาศาสตร์ทั่วโลกต้องร่วมกันรับมือ

4. ภูมิภาคตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ: Prof. Chadi Abdallah, Secretary General, CNRS-LLebanon ได้นำเสนอประเด็นความเชื่อมโยงระหว่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และความเปราะบางจากความขัดแย้ง ซึ่งส่งผลต่อทรัพยากรน้ำ ความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพ พลังงาน และเสถียรภาพทางสังคม โดยชี้ว่าการวิจัยจำเป็นต้องมีบทบาทในเชิงปฏิบัติมากขึ้น ทั้งด้านการประเมินความเสียหาย การตอบสนองต่อวิกฤต และการใช้เทคโนโลยี เช่น AI ระบบภูมิสารสนเทศ และการสังเกตการณ์โลก

5. ภูมิภาคแอฟริกาใต้สะฮารา: Dr. Amos Nungu - Director General Commission for Science and Technology (COSTECH), Tanzania ได้กล่าวถึงการทำให้ Open Science มีความครอบคลุมและเป็นธรรมมากขึ้น โดยเน้นว่า Open Science ไม่ควรหมายถึงเพียง Open Access หรือ Open Data เท่านั้น แต่ต้องครอบคลุมถึงการให้คุณค่ากับองค์ความรู้ท้องถิ่น สิทธิความเป็นเจ้าขององค์ความรู้ของชุมชน การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานและศักยภาพด้านวิจัยอย่างยั่งยืน เพื่อไม่ให้ความเหลื่อมล้ำเดิมถูกขยายมากขึ้น

การเข้าร่วมเสวนาของ วช. ในครั้งนี้ สะท้อนบทบาทของประเทศไทยในการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนประเด็นด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมในระดับนานาชาติ พร้อมทั้งส่งเสริมความร่วมมือด้านการวิจัยกับเครือข่ายองค์กรให้ทุนวิจัยจากทั่วโลก เพื่อร่วมกันรับมือกับความท้าทายสำคัญของโลกในอนาคต