วช. เปิดกรอบวิจัยปี 2570 ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมแถลงความสำเร็จจากงานวิจัยเพื่อแก้ปัญหามลพิษ สนับสนุนการมุ่งสู่สังคมคาร์บอนต่ำที่มีภูมิคุ้มกันต่อภัยพิบัติ

วันที่ 24 พฤษภาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดการประชุมชี้แจงกรอบการวิจัยและนวัตกรรม ประจำปีงบประมาณ 2570 (NRCT Open House 2026) และการแถลงผลสำเร็จจากผลงานวิจัยและนวัตกรรม “ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วย นางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวต้อนรับ ณ ห้องประชุมจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ อาคาร วช.1 และรูปแบบออนไลน์ผ่านวิดีทัศน์ทางไกล (VDO Conference) ด้วยระบบ Zoom และ Facebook live

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า การนำเสนอกรอบวิจัยนวัตกรรมด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ปี 2570 มุ่งใช้ผลงานวิจัยและนวัตกรรมเป็นกลไกสำคัญในการบริโภคอย่างยั่งยืนเพื่อขับเคลื่อนประเทศสู่สังคมคาร์บอนต่ำ โดยให้ความสำคัญกับการจัดการมลพิษและของเสียตามแนวทาง Zero Waste การส่งเสริมพลังงานสะอาดและพลังงานทดแทน ตลอดจนการบริหารจัดการเพื่อลดผลกระทบจากภัยพิบัติ เสริมการปรับตัวต่อการผันแปรและเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และลดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพโดยการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่างสมดุล 

ทั้งนี้ วช. ยังได้ยกตัวอย่างผลงานวิจัยที่ประสบความสำเร็จในด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งสามารถนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ได้จริงในการยกระดับการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างมีประสิทธิภาพ หรือนำองค์ความรู้ไปสนับสนุนในเชิงนโยบายในระดับพื้นที่และระดับประเทศ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนและสร้างความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ภายในงาน มีการเสวนา เรื่อง “แนวทางการพิจารณาข้อเสนอการวิจัยและนวัตกรรม และประเด็นมุ่งเน้นของกรอบการวิจัยและนวัตกรรมด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประจำปีงบประมาณ 2570” โดยผู้แทนหน่วยงานซึ่งเป็นผู้นำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์ ร่วมถ่ายทอดประเด็นความต้องการของหน่วยงาน ที่นำไปสู่การพัฒนากรอบการวิจัยและนวัตกรรมร่วมกับ วช. ในประเด็นแผนงาน P15 พัฒนาและเร่งแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยมุ่งเน้นการบริโภคอย่างยั่งยืนและการเป็นสังคมคาร์บอนต่ำ โดยใช้วิทยาศาสตร์ การวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม ดังนี้ นางสุมนา ขจรวัฒนากุล กรมทรัพยากรทะเลและชายฝั่ง, นายรินทวัฒน์ สมบัติศิริ กรมโรงงานอุตสาหกรรม, ดร.วิจารณ์ อินทรกำแหง กรมควบคุมมลพิษ, นายยุทธพง ตันเจริญ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย และ ดร.เกศศินี อุนะพำนัก กรมควบคุมมลพิษ และประเด็นแผนงาน P16 พัฒนานโยบายและต้นแบบเพื่อลดความเสี่ยงและผลกระทบที่เกิดจากภัยพิบัติทางธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโดยใช้วิทยาศาสตร์ การวิจัย เทคโนโลยีและนวัตกรรม โดย น.ส.ดวงนภา อุตตมางคพงศ์ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย, นางรสริน อมรพิทักษ์พันธ์ กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม และ ดร.ธเนศร์ สมบูรณ์ กรมชลประทาน

ต่อมา เป็นการนำเสนอวีดิทัศน์แนะนำการใช้งานระบบ NRIIS, การแนะนำมาตรฐานการวิจัยและจริยธรรมการวิจัย รวมถึงการดำเนินงานตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2564 เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้เสนอขอรับทุนวิจัยและนวัตกรรม และสนับสนุนการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์

ช่วงบ่ายเปิดด้วยการแถลงผลสำเร็จจากผลงานวิจัยและนวัตกรรมด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดย น.ส.กรรณิกา ดุรงคเดช ผู้อำนวยการภารกิจการวิจัยและนวัตกรรมของประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยได้มีการกล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า “วิจัยเพื่อรู้ ใช้เพื่อพัฒนา ต่อยอดเพื่อความยั่งยืน” และต่อด้วยการบรรยาย “แนวทางการประเมิน TRL และ SRL ด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับนักวิจัย” โดย ผศ.ดร.นภสม สินเพิ่มสุขสกุล และ ผศ.ดร.คัทลียา จิรประเสริฐกุล ศูนย์ขับเคลื่อนผลงานวิจัยด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสู่การนำไปใช้ประโยชน์ วช. เพื่อเป็นแนวทางให้แก่นักวิจัยในการพัฒนาข้อเสนอโครงการวิจัยและนวัตกรรม

ปิดท้ายด้วยการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์จากคณะนักวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก วช. ซึ่งได้มีการนำไปใช้ประโยชน์ในด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในด้านสังคม หรือ นโยบาย ดังนี้ 

- “การเตือนภัยและบริหารสถานการณ์น้ำท่วมในเขตเมือง” โดย รศ.ชูโชค อายุพงศ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 

- “เศรษฐกิจหมุนเวียนทะเล: ระบบนิเวศยืดหยุ่น กับความมั่นคงชายฝั่ง” โดย รศ.ชัชรี แก้วสุรลิขิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 

- “การจัดการกากอุตสาหกรรมด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลสู่ความยั่งยืน” โดย ศ.ดร.วนิดา แก่นอากาศ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

- “พลิกโฉมการจัดการพลังงานด้วยระบบผลิตไฟฟ้าผสมผสานอัจฉริยะ” โดย ผศ.ดร.อุสาห์ บุญบำรุง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

- “Data-Driven Community Action: ข้อมูลนำทาง ชุมชนนำใจ สู้ภัย PM2.5” โดย ผศ.ดร.ว่าน วิริยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

- “พร้อมรับเชิงรุก ภัยพิบัติจัดการได้ด้วยการเรียนรู้แบบบูรณาการ” โดย ผศ.ปัญจพาณ์ สุขโข สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย และ 

- “การวิจัยเพื่อสนับสนุนงานด้านการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ” โดย ดร.อัศมน ลิ่มสกุล กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม

ตัวอย่างเหล่านี้จะสะท้อนถึงศักยภาพของงานวิจัยไทยในการตอบโจทย์การพัฒนาประเทศและการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม

วช. ขอเชิญผู้ที่สนใจร่วมกิจกรรมชี้แจงกรอบการวิจัยและนวัตกรรมของ วช. ประจำปีงบประมาณ 2570 และการแถลงผลสำเร็จจากผลงานวิจัยและนวัตกรรม (NRCT Open House 2025) ซึ่งยังมีกิจกรรมอีก 5 ด้าน ดังนี้ ด้านการพัฒนาศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญ (Hub of Talents) และศูนย์กลางความรู้ (Hub of Knowledge) (25 พฤษภาคม 2569) ด้านการจัดการความรู้การวิจัยและถ่ายทอดเพื่อการใช้ประโยชน์ (KM) (26 พฤษภาคม 2569) ด้านการพัฒนาเส้นทางอาชีพนักวิจัยและนวัตกรรม (27 พฤษภาคม 2569) ด้านสัตว์เศรษฐกิจ (28 พฤษภาคม 2569) ด้านเศรษฐกิจและการเกษตร (29 พฤษภาคม 2569) โดยสามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานได้ที่ https://openhouse.nrct.go.th/ หรือรับชมถ่ายทอดสดผ่าน Facebook LIVE : สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ