วช. นำคณะกรรมการฯ ลงพื้นที่ โครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2569

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ลงพื้นที่จังหวัดขอนแก่น เพื่อพิจารณาการดำเนินงานของชุมชนและสถานที่จริง ของชุมชนที่เห็นควรได้รับประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ครั้งที่ 4 ประจำปี 2569 ซึ่งเป็นชุมชนที่ผ่านการคัดเลือกจากข้อเสนอที่เสนอเข้ามาในรอบแรก

ในการนี้ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวภาวณี คำชาลี ผู้อํานวยการกองส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว ประธานคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนโครงการชุมชนไม้มีค่า และคณะกรรมการโครงการประกาศเกียรติคุณ “ชุมชนไม้มีค่า” ระดับประเทศ ลงพื้นที่ ณ บ้านเพี้ยฟาน และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านหนองแวงและเครือข่าย จังหวัดขอนแก่น

กลุ่มวิสาหกิจชุมชนธนาคารต้นไม้บ้านหนองแวงและเครือข่าย จัดตั้งเพื่อรวมสมาชิกขับเคลื่อนและรณรงค์กิจกรรมส่งเสริมการปลูกต้นไม้ และการใช้ประโยชน์จากต้นไม้ เช่น เฟอรนิเจอร์ ถ่านไบโอชาร์ ถ่านอัดแท่งจากเศษไม้ น้ำส้มควันไม้ ปุ๋ยหมัก ผลิตภัณฑ์ผ้าย้อมสีธรรมชาติ พร้อมทั้งเป็นแหล่งเรียนรู้เชิงระบบนิเวศ จากป่า 3 อย่างประโยชน์ 4 อย่าง และได้เข้าร่วมโครงการกับทางสำนักการจัดการป่าไม้ที่ 7 จังหวัดขอนแก่น โครงการส่งเสริมการปลูกป่า ระยะเวลา 5 ปี และยังได้จัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนสวนคุณแม่เกษตรแปรรูป และนำนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของชุมชน

บ้านเพี้ยฟาน มีการอนุรักษ์ต้นไม้ตามหัวไร่ปลายนาในเนื้อที่ 261 ไร่ และปลูกป่าเพิ่มจำนวน 127 ไร่ มีการนำองค์ความรู้เรื่องการเผาถ่านไบโอชาร์ จากเตา 0 บาท หรือไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใช้วัสดุทำถัง โดยการขุดเป็นหลุมรูปกรวยแล้วนำเศษไม้ไผ่เผาโดยตรง ใช้เวลาเผาประมาณ 1 ชั่วโมงเสร็จแล้วฉีดน้ำพ่น ที่ใช้บำรุงดินมาใช้จัดการปัญหาการเผาใบไม้ กิ่งไม้ที่ตัดแต่งกิ่งไม้ในแปลงของสมาชิก และลดรายจ่าย ลดการใช้ปุ๋ยเคมี ฟื้นฟูโครงสร้างดิน เป็นการนำเอางานวิจัยมาประยุกต์ใช้ของสมาชิกในชุมชน และนำพืชสมุนไพรไปทำเป็นอาหารเพื่อสุขภาพ เช่น แก่นฝาง มะตูม ใบเตย ตะไคร้

ทั้งนี้ วช. ดำเนินโครงการดังกล่าว เพื่อส่งเสริมและสร้างแรงจูงใจให้แก่ชุมชนที่มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม รวมถึงการปลูกต้นไม้/ ไม้มีค่า เกิดการบริหารจัดการการใช้ประโยชน์ไม้มีค่า โดยการพัฒนาประยุกต์ใช้งานวิจัยและนวัตกรรม ให้เป็นต้นแบบชุมชนไม้มีค่าได้อย่างยั่งยืน