วช. หนุนพลังวิจัยและนวัตกรรมขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาหมอกควันและฝุ่น PM2.5 มุ่งสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน

วันที่5 - 6 กรกฎาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับ ศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (CMU ACAR) โดย ดร วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ มอบหมายให้ นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ร่วมติดตามความก้าวหน้าในงานกิจกรรมเสวนาผลสำเร็จของผลงานวิจัยและนวัตกรรม "Air for All: Research & Innovation to Impact" 

ปีแห่งการสร้างสรรค์งานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์จริง ขยายผลสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน เจาะลึกองค์ความรู้และนวัตกรรมเด่น ณ โรงแรมเชียงใหม่แกรนด์วิว จังหวัดเชียงใหม่ 

         วันที่ 5 กรกฎาคม 2569 ช่วงบ่าย มีการเสวนา กลุ่มประเภทผู้อำนวยการจังหวัดปี 2569 ในหัวข้อ "ขับเคลื่อนแผนสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนปี 2569 Air for All: 2569" ดำเนินรายการโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สุดารัตน์ รัตนพงษ์ พร้อมผู้ร่วมเสวนาในประเด็นสำคัญเช่น การบูรณาการและสังเคราะห์ความรู้งานวิจัยเพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการมลพิษทางอากาศพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่-ลำพูน การขับเคลื่อนกลไกการบริหารจัดการและบูรณาการงานวิจัยและนวัตกรรมเชิงรุกเพื่อส่งมอบผลสัมฤทธิ์การแก้ไขปัญหาไฟป่าและ PM2.5 จังหวัดตากและแม่ฮ่องสอน กิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนการทำวิจัยข้ามศาสตร์เชิงบูรณาการของโครงการที่ได้รับทุนสนับสนุนเพื่อเป้าหมายสำคัญ “ประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5” ในพื้นที่จังหวัดแพร่และจังหวัดน่าน การพัฒนากลไกการบริหารจัดการแบบบูรณาการเพื่อขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหา PM2.5 จังหวัดพะเยา การอำนวยการแผนงานประเทศไทยปลอดภัยจาก PM2.5 ระดับจังหวัด กรณีจังหวัดเชียงรายและลำปาง พ.ศ. 2569และการเสวนากลุ่มประเภทนักวิจัย ภายใต้ แผนงานบูรณาการข้อมูล เทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมของชุมชน ปี 2569 "การขยายผลโครงการวิจัยและนวัตกรรมสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนปี Air for All: 2569" เพื่อการจัดการมลพิษทางอากาศอย่างยั่งยืนในภาคเหนือตอนบนปี 2569 ดำเนินรายการโดย ผศ.ดร.ว่าน วิริยา ในสามมิติได้แก่ มิติการลดไฟในภาคป่าไม้ มิติในการเชื่อมโยงฐานข้อมูลขนาดใหญ่ และมิตินโยบายและการสื่อสารเชิงรุก 

        วันที่ 6 กรกฎาคม 2569 กับการการเสวนาในช่วงเช้า นำเสนอในหัวข้อ "มิติข้อมูลขนาดใหญ่ X มิติการลดไฟในภาคป่าไม้" กับการเสวนาด้านเครื่องมือเสริมประสิทธิภาพการลดไฟในภาคป่าไม้ ดำเนินรายการโดย ดร.ประภัสสร พันธ์สมพงษ์ พร้อมรับฟังแนวคิดจากหัวหน้าโครงการวิจัยชั้นนำ อาทิ

o ForestFuelWise เครื่องมือจัดการเชื้อเพลิงป่าเพื่อการวางแผนเชิงยุทธศาสตร์ 

o ระบบตามไฟ และการใช้ประโยชน์จากข้อมูลดาวเทียม Himawari 

o FireD การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการเชื้อเพลิงชีวมวล 

o FireMan ระบบรายงานจุดความร้อนร่วมกับการติดตามตำแหน่งทีมไฟป่าภาคสนาม 

o CCTV & UAV ระบบเฝ้าระวังและการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อตรวจจับไฟป่า 

o FireDNPX เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศคาดคะเนการลุกลามของไฟป่า และโครงการ ตามรอยเผา

      ในช่วงบ่ายเป็นการเสวนาในหัวข้อ "มิตินโยบายจากชุมชน สู่จังหวัด ขับเคลื่อนประเทศ และการสื่อสารเชิงรุก" ดำเนินรายการโดย ผศ.ดร.เผ่าไทย สินอำพล ร่วมแลกเปลี่ยนในประเด็นการขับเคลื่อนเชิงนโยบายและการสร้างความร่วมมือ เช่น

o การจัดทำกฎกติกาและกลไกบริหารจัดการไฟอย่างมีประสิทธิภาพ 

o แผนเชิงรุกร่วมภาคีเครือข่ายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการฝุ่น PM2.5 

o การพัฒนากลไกมีส่วนร่วมของหุ้นส่วนทางสังคมท้องถิ่นในพื้นที่นำร่องเชียงใหม่ 

o กลไกความร่วมมือขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการร่วมยุทธศาสตร์ฟ้าใส (CLEAR Sky Strategy) เพื่อลดมลพิษหมอกควันข้ามแดน 

o กรณีศึกษาการลดไฟในป่าอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย ด้วยการเชื่อมโยงข้อมูลขนาดใหญ่ พร้อมเปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกับชุมชนในพื้นที่เป้าหมาย 

    สรุปและปิดประชุมเสวนา โดย รศ.ดร.สมพร จันทระ ผู้อำนวยการแผนงานฯ ในการก้าวสู่ปีที่ 3 ของแผนงาน Air for All ในปี 2569 ทั้งฐานะผู้อำนวยการแผนจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำพูน และแผนงานมุ่งเป้าที่จะดำเนินการอย่างต่อเนื่อง

สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) มุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่า การบูรณาการองค์ความรู้ เทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนในครั้งนี้ จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับการบริหารจัดการคุณภาพอากาศ นำไปสู่การแก้ไขปัญหาหมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน เพื่อสุขภาวะที่ดีของประชาชนและสิ่งแวดล้อมสืบไป