CASS โชว์ศักยภาพ Lab โบราณคดีวิทยาศาสตร์ Key Laboratory of Scientific Archaeology and Cultural Heritage Conservation ณ University of Chinese Academy of Social Sciences 

วันที่ 18 กันยายน 2569 สถาบันสังคมศาสตร์จีน (Chinese Academy of Social Sciences: CASS) โชว์ศักยภาพ Lab โบราณคดีวิทยาศาสตร์ Key Laboratory of Scientific Archaeology and Cultural Heritage Conservation ณ University of Chinese Academy of Social Sciences โดยมี คณะจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีของไทย ร่วมเรียนรู้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของ Lab ต่างๆ ในการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมของชาติ

ในอากาสนี้ ดร. วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีของไทย ผู้บริหาร วช. และผู้ทรงคุณวุฒิ ได้ร่วมเรียนรู้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ณ ห้องปฏิบัติการหลักด้านโบราณคดีวิทยาศาสตร์และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยแห่งสถาบันสังคมศาสตร์จีน (Key Laboratory of Scientific Archaeology and Cultural Heritage Conservation at University of Chinese Academy of Social Sciences) โดยมี Mr. Dong Xinlin รองผู้อำนวยการสถาบันโบราณคดี สถาบันสังคมศาสตร์จีน (Institute of Archaeology, CASS) และผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการหลักด้านโบราณคดีวิทยาศาสตร์และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม ให้การต้อนรับ

ห้องปฏิบัติการสำคัญด้านโบราณคดีวิทยาศาสตร์และการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม เป็นแพลตฟอร์มวิจัยของสถาบันสังคมศาสตร์จีนที่จัดตั้งขึ้นเพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านโบราณคดี วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีสมัยใหม่ ครอบคลุมการวิจัยตั้งแต่การวิเคราะห์หลักฐานทางโบราณคดี เช่น DNA โบราณ คาร์บอน-14 ไอโซโทป และโครงกระดูกมนุษย์ ตลอดจนการอนุรักษ์และบูรณะโบราณวัตถุและมรดกทางวัฒนธรรม

ในการเยือน Lab ด้านต่างๆครั้งนี้ คณะได้เรียนรู้กระบวนการค้นหาและทำความเข้าใจหลักฐานทางโบราณคดี การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสำรวจใต้พื้นดินก่อนการขุดค้น เพื่อประเมินตำแหน่งและลักษณะของหลักฐานที่อาจอยู่ใต้ผิวดิน ทั้งโครงกระดูกมนุษย์และโบราณวัตถุประเภทต่าง ๆ รวมถึงเรียนรู้ประวัติศาสตร์และเทคนิคการผลิตเครื่องรัก (Lacquerware) ซึ่งจีนมีหลักฐานการใช้ยางรักย้อนหลังไปได้ประมาณ 8,000 ปี นักวิจัยใช้การวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์เพื่อศึกษาองค์ประกอบและแหล่งกำเนิดของเครื่องรัก รวมถึงเปรียบเทียบเทคนิคการผลิตกับพื้นที่อื่นในภูมิภาคอีกด้วย

นอกจากนี้ คณะได้เยี่ยมชมห้องปฏิบัติการการเก็บรักษาและอนุรักษ์หลักฐานให้คงสภาพ เช่น การซ่อมแซมเครื่องสำริดอายุประมาณ 3,000 ปีจากเมืองลั่วหยาง รวมถึงเรียนรู้ขั้นตอนการเตรียมวัตถุให้มีความมั่นคงและแห้งสนิทก่อนการยกย้าย ตลอดจนการใช้อุปกรณ์ควบคุมอัตโนมัติและเทคโนโลยีหุ่นยนต์สำหรับเคลื่อนย้ายวัตถุที่มีน้ำหนักมาก เพื่อลดความเสี่ยงต่อความเสียหาย รวมถึง ได้เรียนรู้วิธีการอนุรักษ์ผ้าไหมและเครื่องแต่งกายสมัยราชวงศ์หมิงจากมณฑลเหอเป่ย์ ซึ่งมีอายุมากกว่า 600 ปี โดยใช้เส้นด้ายจากสีย้อมธรรมชาติจากพืช ได้แก่ เชี่ยนเฉ่า เป็นต้น

นอกเหนือจากการดูแลวัตถุด้วยมาตรฐานทางวิทยาศาสตร์แล้ว CASS ยังให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการมรดกทางวัฒนธรรมในระดับพื้นที่ โดยผู้เชี่ยวชาญได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์การสำรวจแหล่งโบราณคดีทั่วประเทศอย่างต่อเนื่องประมาณ 50 ปี เพื่อจัดทำข้อมูลและแผนที่แหล่งมรดกทางวัฒนธรรม ควบคู่กับการใช้เอกสารและบันทึกทางประวัติศาสตร์ประกอบการศึกษา และมีบุคลากรในระดับท้องถิ่นร่วมดูแลและเฝ้าระวังแหล่งโบราณคดี ทั้งนี้ แนวทางสำคัญคือการรักษาแหล่งโบราณคดีไว้ในพื้นที่เดิม และดำเนินการขุดค้นเมื่อมีความจำเป็น เพื่อเก็บรักษาหลักฐานไว้สำหรับการศึกษาในอนาคต

การเยี่ยมชมห้องปฏิบัติการโบราณคดี ของมหาวิทยาลัยสังคมศาสตร์แห่งประเทศจีน ในครั้งนี้ ทำให้เห็นถึงเทคนิคและความก้าวหน้าในการศึกษาและการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีน เพื่อการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม อันจะเป็นประโยชน์กับงานวิจัยด้านโบราณคดีของไทยเป็นอย่างยิ่ง