“ยศชนัน” หารือนักวิทยาศาสตร์โนเบล Prof. Susumu Kitagawa จุดประกายแรงบันดาลใจนักวิจัยไทย เชื่อมเครือข่ายวิทยาศาสตร์ระดับโลก

ศาสตราจารย์ ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร. ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม นายฉัตริน จันทร์หอม เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ศาสตราจารย์ ดร. สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ประธานกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ และ ดร.ศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร อว. และผู้ทรงคุณวุฒิ วช. ร่วมพบหารือกับ ศาสตราจารย์ Susumu Kitagawa นักวิทยาศาสตร์ชาวญี่ปุ่น ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี ประจำปี 2025 เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองด้านการพัฒนาวิทยาศาสตร์ การสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ และแนวทางต่อยอดความร่วมมือด้านการวิจัยระหว่างไทยและญี่ปุ่น

การหารือให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยชั้นนำของญี่ปุ่นเข้ากับเครือข่ายวิจัยของประเทศไทย เพื่อเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทย โดยเฉพาะนักวิจัยรุ่นใหม่ ได้เรียนรู้และทำงานร่วมกับนักวิทยาศาสตร์ระดับโลก ผ่านความร่วมมือในรูปแบบต่าง ๆ อาทิ การวิจัยร่วม (Joint Research) การแลกเปลี่ยนนักวิจัย (Researcher Exchange) การเชิญนักวิชาการชั้นนำมาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ (Visiting Professorship) ตลอดจนการพัฒนาเครือข่ายและความร่วมมือด้านการวิจัยในสาขาที่มีศักยภาพ

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญ คือ การสร้าง นักวิทยาศาสตร์และผู้นำการวิจัยรุ่นใหม่ (Next Generation of Scientific Leaders) โดยส่งเสริมระบบ Mentorship ที่เปิดโอกาสให้นักวิจัยรุ่นใหม่ได้เรียนรู้จากประสบการณ์ วิธีคิด และกระบวนการตั้งคำถามทางวิทยาศาสตร์ของนักวิจัยชั้นนำ ซึ่งจะช่วยสร้างแรงบันดาลใจ กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ และพัฒนาความกล้าที่จะก้าวข้ามกรอบเดิม เพื่อสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมใหม่ที่สามารถตอบโจทย์ความท้าทายของโลก

ศาสตราจารย์ Susumu Kitagawa แห่ง Kyoto University เป็นหนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมี ประจำปี 2025 จากผลงานการพัฒนา Metal–Organic Frameworks (MOFs) ซึ่งเป็นโครงสร้างวัสดุที่มีรูพรุนและสามารถออกแบบคุณสมบัติให้เหมาะสมกับการใช้งานได้หลากหลาย โดยผลงานดังกล่าวเปิดโอกาสต่อการประยุกต์ใช้ในหลายด้าน อาทิ การดักจับคาร์บอนไดออกไซด์ การแยกสารมลพิษออกจากน้ำ การกักเก็บก๊าซ และการเก็บเกี่ยวความชื้นจากอากาศในพื้นที่แห้งแล้ง นับเป็นตัวอย่างของงานวิจัยพื้นฐานที่สามารถต่อยอดไปสู่การแก้ไขปัญหาสำคัญของมนุษยชาติ

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้แลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการยกระดับ Frontier Science ของประเทศไทย ทั้งการพัฒนาบุคลากรวิจัย การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อความคิดสร้างสรรค์ และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่จำเป็น เพื่อให้นักวิจัยสามารถทดลองแนวคิดใหม่และสร้างองค์ความรู้ที่ก้าวข้ามขอบเขตเดิม โดยเฉพาะในประเด็นท้าทายสำคัญ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พลังงาน สิ่งแวดล้อม ทรัพยากร และสุขภาพ

การพบหารือกับนักวิทยาศาสตร์ระดับโลกครั้งนี้ ไม่เพียงเป็นโอกาสในการขยายเครือข่ายความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมระหว่างไทยและญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นการ ส่งต่อแรงบันดาลใจจากนักวิทยาศาสตร์ระดับโลกสู่นักวิจัยไทยรุ่นใหม่ ให้เห็นถึงคุณค่าของการตั้งคำถาม การคิดต่าง และการทำงานวิจัยอย่างต่อเนื่อง เพื่อเปลี่ยนองค์ความรู้พื้นฐานให้กลายเป็นนวัตกรรมที่สร้างประโยชน์ต่อสังคมและมนุษยชาติ

วช. พร้อมทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงนักวิจัยไทยกับเครือข่ายวิทยาศาสตร์ระดับโลก สนับสนุนการพัฒนากำลังคนวิจัยรุ่นใหม่ และสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการวิจัยขั้นแนวหน้า เพื่อยกระดับขีดความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศไทย และสร้างผลงานวิจัยที่มีคุณค่าและผลกระทบในระดับนานาชาติ