“ยศชนัน” ส่งมอบ“นวัตกรรมแพลตฟอร์มอัจฉริยะ Flood Eye และเครือข่ายเซนเซอร์ Flood Boy“ เพื่อการเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่

วันที่ 7 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธานในงานแถลงข่าวและส่งมอบนวัตกรรม “รับมือภัยน้ำ ด้วยวิจัยและนวัตกรรม : รู้ทัน บรรเทา เยียวยา ฟื้นฟู” โดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับ หน่วยงานภาคีเครือข่ายวิจัย พร้อมด้วย นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวรายงานการใช้ประโยชน์จากผลงานวิจัยเพื่อรับมือภัยน้ำ นักประดิษฐ์ นักวิจัย และกลุ่มผู้ใช้ประโยชน์ เข้าร่วมพิธี ณ ศูนย์ส่งเสริมการวิจัยเพื่อมรดกทางวัฒนธรรม อาคาร วช.8 

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้ส่งมอบ ”นวัตกรรมแพลตฟอร์มอัจฉริยะ Flood Eye และเครือข่ายเซนเซอร์ Flood Boy ”เพื่อการเฝ้าระวังและประเมินความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่ โดย มอบให้กับชุมชน 10 แห่ง ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสมุทรสาคร และจังหวัดนนทบุรี

ระบบเซนเซอร์ Flood Boy พัฒนานวัตกรรมโดย ศ.ปฏิบัติ ดร.เศรษฐ์ สัมภัตตะกุล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นสถานีตรวจวัดระดับน้ำแบบเรียลไทม์สำหรับพื้นที่เสี่ยงอุทกภัย โดยใช้เซนเซอร์เรดาร์ร่วมกับเทคโนโลยี IoT ระบบสื่อสารผ่านเครือข่าย และพลังงานแสงอาทิตย์ สามารถติดตั้งได้ทั้งบริเวณถนน ลำน้ำสาขา แม่น้ำสายหลัก และพื้นที่จุดอับที่สถานีตรวจวัดเดิมยังไม่ครอบคลุม ปัจจุบันติดตั้งแล้ว 35 จุด ในจังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ ลำพูน และพะเยา จุดเด่นสำคัญคือสามารถตรวจวัดและส่งข้อมูลระดับน้ำเข้าสู่ระบบกลางได้อย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว ทำให้สามารถติดตามระดับน้ำและแนวโน้มการเพิ่มขึ้นหรือลดลงของน้ำได้ใกล้เคียงสถานการณ์จริง เมื่อระดับน้ำเข้าสู่เกณฑ์เฝ้าระวัง หรือระบบตรวจพบแนวโน้มการเพิ่มขึ้นที่อาจก่อให้เกิดความเสี่ยง ข้อมูลสามารถถูกส่งเป็นการแจ้งเตือนไปยัง โทรศัพท์มือถือของเจ้าหน้าที่ ผู้นำชุมชน อาสาสมัคร และผู้ที่เกี่ยวข้องผ่าน LINE ได้โดยตรง ช่วยลดขั้นตอนในการส่งต่อข้อมูลและทำให้ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่รับทราบสถานการณ์ได้รวดเร็วขึ้น สามารถเตรียมกำลังคน แจ้งประชาชน หรือดำเนินมาตรการเฝ้าระวังได้ทันเวลา โดยเฉพาะในพื้นที่ลำน้ำสายรองและจุดอับที่อาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำอย่างรวดเร็ว

ระบบ Flood Eye พัฒนานวัตกรรมโดย ผศ.ณัฐพล รังสฤษฎ์วรการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เป็นแพลตฟอร์มสารสนเทศเพื่อเฝ้าระวัง ประเมิน และพยากรณ์ความเสี่ยงอุทกภัยเชิงพื้นที่ โดยบูรณาการข้อมูลจากสถานีตรวจวัดน้ำและแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือหลายแหล่ง ทั้งข้อมูลปริมาณฝน ระดับน้ำ เรดาร์ตรวจอากาศ ข้อมูลจาก Flood Boy ข้อมูลภูมิประเทศ พื้นที่เสี่ยง ตำแหน่งหมู่บ้าน และข้อมูลเหตุการณ์น้ำท่วมในอดีต แล้วนำมาวิเคราะห์และแสดงผลผ่านระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถติดตามสถานการณ์จากหลายแหล่งได้ในแพลตฟอร์มเดียว และตรวจสอบแนวโน้มของสถานการณ์ได้อย่างต่อเนื่อง

นวัตกรรมสำคัญของการต่อยอด Flood Eye คือการพัฒนาให้สามารถวิเคราะห์ความเสี่ยงได้ละเอียดถึง ระดับหมู่บ้าน ผ่านฟังก์ชัน Flood Village Profile ซึ่งรวบรวมคุณลักษณะเฉพาะของแต่ละหมู่บ้าน เช่น จุดเสี่ยง ลักษณะภูมิประเทศ สถานีตรวจวัดที่เกี่ยวข้อง เหตุการณ์น้ำท่วมในอดีต และเงื่อนไขที่สัมพันธ์กับการเกิดน้ำท่วม เพื่อใช้เปรียบเทียบกับสถานการณ์จริงในปัจจุบัน รวมถึงข้อมูลและเหตุการณ์ที่รายงานจากพื้นที่ ทำให้ระบบสามารถระบุได้ว่าหมู่บ้านใดกำลังเข้าสู่ภาวะเฝ้าระวังหรือมีความเสี่ยงตามบริบทจริงของพื้นที่